Thứ Tư, 2 tháng 8, 2017

Tìm hiểu về bệnh khô miệng, khô họng ở người già

Do không khí khô: do đặc thù mùa đông, độ ẩm không khí giảm nên trong quá trình hít thở làm cho cổ họng khô đau. Để hạn chế rủi ro gây bệnh những NCT không nên ở ngoài trời quá lâu, phòng ngủ nên đảm bảo độ ẩm thích hợp.


1
Khô miệng

Nguyên nhân: rất đa dạng nhưng thường thấy là căng thẳng bởi stress, do sợ hãi, thời tiết thay đổi, do viêm nhiễm, chấn thương tuyến nước bọt. Ngoài ra còn do sử dụng một số loại thuốc chữa bệnh, nhất là phản ứng phụ của nhóm thuốc lợi tiểu, do mắc bệnh đái tháo đường, bệnh trầm cảm, sử dụng thuốc chống ung thư, do tuổi già hệ thống trao đổi chất, miễn dịch suy yếu.
Khô miệng ở NCT có thể dẫn đến nguy cơ mắc bệnh có tên là hội chứng Sjogren, gây nổi mề đay, ngứa ngáy hay còn gọi là bệnh mô liên kết; làm tăng nguy cơ mắc bệnh sâu răng, khó khăn khi nhai và nuốt.
Cách khắc phục: nên đi khám chuyên khoa, tư vấn nha khoa để biết được cách điều trị cụ thể. Nếu ít nghiêm trọng có thể áp dụng phương pháp như: tăng cường uống nước, nhấm nháp nước thường xuyên để miệng ẩm, nhai kẹo cao su, tránh dùng đồ uống có chứa nhiều caffein như: cà phê, nước giải khát có gas hoặc đồ uống trộn lẫn giữa nước tăng lực với nước ngọt hoặc với rượu.
Hạn chế tối đa đồ ăn thức uống có chứa nhiều đường, mỡ và muối, không nên hút thuốc lá, không nên duy trì cách thở bằng miệng. Duy trì phòng ngủ với nhiệt độ, độ ẩm thích hợp, nếu cần có thể dùng thuốc xịt miệng để cải thiện quá trình tạo nước bọt trong miệng.



2
Bệnh khô họng

Cùng với bệnh khô miệng, NCT thường hay mắc phải căn bệnh khô họng, đặc biệt là vào lúc giao mùa và trong mùa đông.

Do thời tiết: về mùa đông, NCT có sức đề kháng kém nên dễ mắc bệnh viêm nhiễm như: cảm lạnh, cúm, ho... làm cho cổ họng khô rát, khó chịu.

Do mất nước: đây là nguyên nhân rất phổ biến gây khô họng. Đơn giản là khi cơ thể mất nước, lượng dịch thấp, trong khi đó nhiệt độ ngoài trời lại lạnh, hanh khô nên làm cho căn bệnh trở nên trầm trọng. Nên uống nhiều nước và hạn chế thực phẩm nhiều muối.

Do nói nhiều: những người phải nói nhiều, nói to, nói liên tục sẽ làm cho dây âm thanh (bộ phận phát ra tiếng của thanh quản) bị ảnh hưởng và dẫn đến khô, đau và rát.

Do không khí khô: do đặc thù mùa đông, độ ẩm không khí giảm nên trong quá trình hít thở làm cho cổ họng khô đau. Để hạn chế rủi ro gây bệnh những NCT không nên ở ngoài trời quá lâu, phòng ngủ nên đảm bảo độ ẩm thích hợp.

Do hút thuốc lá: một trong những nguyên nhân gây bệnh khô họng là tật hút thuốc lá. Những hóa chất có trong thuốc lá là thủ phạm gây mất nước của cơ thể. Cần phải bỏ thuốc lá để loại trừ nguyên nhân.

Do ngộ độc thực phẩm: ngộ độc thực phẩm là một trong số những loại bệnh viêm nhiễm do khuẩn clostridium botulinum (CB) gây ra, nó là thủ phạm phong bế chức năng thần kinh dẫn đến tê liệt hệ thống hô hấp và cơ xương. Theo nghiên cứu thì chỉ sau từ 12 - 36 giờ nhiễm khuẩn CB, cơ thể sẽ xuất hiện tình trạng khô miệng, khô cổ họng và đây là những dấu hiệu dễ nhận biết trước tiên và cần phải đưa người bệnh đi cấp cứu.

Do dị ứng: nhóm người trung - cao tuổi, sức khỏe suy giảm, nếu tiếp xúc với môi trường có nhiều hóa chất, do thời tiết giao mùa là lúc dễ bị khô miệng, khô cổ họng. Các chất gây dị ứng có nhiều trong sản phẩm gia dụng, vì vậy khi mua những sản phẩm này phải thận trọng và sau khi dùng xong phải vệ sinh và cất giữ cẩn thận.

3
Cách phòng ngừa bệnh khô miệng, khô họng ở người già

NCT nên mặc ấm về mùa đông, uống đủ nước (6 - 8 cốc/ngày). Súc miệng bằng nước ấm hoặc nước dấm táo. Ngoài ra, có thể áp dụng phương pháp chống khô miệng và cổ họng bằng chanh và mật ong, lấy một ly nước ấm, pha một thìa cà phê nước chanh và một thìa cà phê mật ong khuấy đều uống, mỗi ngày 2 lần có tác dụng giảm đau khô và viêm họng. Cuối cùng là duy trì cuộc sống vận động, ăn uống khoa học tăng cường thực phẩm có lợi cho cơ thể nhất là rau xanh, trái cây.


Bí quyết giữ sức khỏe dành cho người cao tuổi

Một điều dễ hiểu là khi có tuổi, người ta càng phải đối mặt với nguy cơ bệnh tật và các biến chứng khác như cao huyết áp, loãng xương và nhiều bệnh khác. Vì vậy, người cao niên nên có kế hoạch kiểm tra sức khỏe thường xuyên để có thể phát hiện sớm, phòng ngừa và điều trị kịp thời.


1
Tham gia các hoạt động tìm hiểu về sức khỏe

Sức khỏe tinh thần là một khía cạnh quan trọng của sức khỏe mà chúng ta có xu hướng bỏ qua khi ca tụng những lợi ích của sức khỏe thể chất. Bạn nên duy trì khía cạnh đó thông qua một câu lạc bộ ngôn ngữ, sách báo hoặc bằng cách chơi game và đọc tin tức trên máy tính.

2
Tập thể dục hoặc tham gia một hoạt động thể chất mới

Tập thể dục không gây mệt mỏi và chắc chắn không khiến người ta cảm thấy hao tổn sinh lực như làm việc. Nhiều người lớn tuổi đang tìm đến các lớp học như yoga, thái cực quyền không chỉ làm tăng sức khỏe thể chất, mà còn giúp mọi người mở rộng các mối quan hệ xã hội.


3
Ăn nhiều thức ăn tươi hơn

Thực phẩm chế biến dễ dàng giúp bạn chuẩn bị một cách nhanh chóng cho một bữa ăn, nhưng chúng làm nảy sinh một loạt các vấn đề sức khỏe và mối quan tâm. Nói một cách thẳng thắn, chúng không đáng gây tranh cãi. Người có tuổi nên cố gắng ăn rau quả tươi, lành mạnh. Bạn sẽ thấy một sự khác biệt đáng chú ý về sức khỏe.

4
Làm cho ngôi nhà trở nên an toàn hơn

Theo Trung tâm kiểm soát dịch bệnh của Mỹ, mỗi năm có 1 trong 3 người trên 65 tuổi bị ngã. Nhiều trường hợp ấy có thể ngăn ngừa được, đặc biệt là nếu các lời khuyên về an toàn nơi không gian sống được thực hiện. Những mách nước ấy như di chuyển các loại dây gây cản trở việc đi lại trong nhà ra khỏi lối đi, sắp đặt thiết bị có ánh sáng tốt gần giường ngủ và quấn chặt các cạnh của thảm trải sàn và chăn có thể giúp giảm số lượng và mức độ nghiêm trọng của sự cố vấp ngã cho người cao niên.

5
Kiểm tra sức khỏe thường xuyên

Một điều dễ hiểu là khi có tuổi, người ta càng phải đối mặt với nguy cơ bệnh tật và các biến chứng khác như cao huyết áp, loãng xương và nhiều bệnh khác. Vì vậy, người cao niên nên có kế hoạch kiểm tra sức khỏe thường xuyên để có thể phát hiện sớm, phòng ngừa và điều trị kịp thời.

Nói một cách ngắn gọn, những giải pháp sức khỏe cho năm mới không chỉ giúp cải thiện sức khỏe tinh thần và thể chất, mà còn mang lại nhiều cơ hội giao tiếp xã hội và lợi ích cho cuộc sống của bạn theo nhiều cách.


Những điều cần biết về bệnh lú lẫn ở người già

Quần áo - Cần quần áo rộng rãi, thoải mái khi mặc, ít nút, móc rắc rối. Nhiều khi họ chỉ thích mặc một bộ nào đó, nên có sẵn hai bộ y hệt để thay đổi mỗi ngày. Giày không dây cột hay có vải dính, khi họ quên cách cột dây giày.

1
Những hành vi bất thường

1. Hay đi lang thang, lạc đường - Họ đi để tìm hiểu chung quanh, lục lọi đồ vật phòng này sang phòng khác, hoặc đi vì bực mình, không diễn tả truyền đạt được ý muốn.

2. Hay gây gổ, dễ kích động, lo lắng - Người bệnh gây gổ khi được cho uống thuốc, ăn cơm hay yêu cầu đi tắm. Họ cũng hay nổi cáu, la hét mọi người. Ngược lại, có lúc bệnh nhân tỏ ra rất dễ thương, nghe lời.

3. Có những hoang tưởng, ảo giác như nhận diện nhầm người nhà, bạn bè, hay nghi ngờ, tin rằng mọi người nói về mình hay lấy trộm đồ vật tuỳ thân; nghe âm thanh và nhìn thấy sự vật không có thực. Họ ít ngủ ban đêm, vì sợ bóng tối, cảm thấy đói bụng, mót tiểu tiện, buồn rầu, hay ngủ ngày quá nhiều.

2
Điều trị

Kinh nghiệm cho hay con người, khi về già, lo sợ lú lẫn, mất khả năng trí tuệ nhiều hơn là lo sợ mất khả năng khác.

Trong y giới, có câu nói là hãn hữu lắm, ta mới trị lành được, đôi khi ta có thể làm nhẹ bệnh, nhưng luôn luôn ta có thể làm cho người bệnh cảm thấy thoải mái. Với sa sút trí tuệ, với bệnh Alzheimer cũng vậy. Hiện nay chưa có thuốc trị dứt bệnh mà chỉ trì hoãn diễn biến xấu với hy vọng mang lại một phần trí tuệ cho những trường hợp nhẹ.

Các dược phẩm sau đây đang được y giới dùng. Tacrine với biệt danh là Cognex, Aricept (Donepezil), Rivastigmine hoặc Exelon, Galantamine (Reminyl). Ngoài ra cũng có nhiều nghiên cứu nói là sinh tố E, estrogen, một vài dược thảo như Gingo cũng có công dụng phần nào. Một hy vọng khác là việc ghép gen tế bào thần kinh. Phương pháp này hiện đang được thử nghiệm tại Hoa Kỳ.



3
Chăm sóc

1. Về ăn uống - Vì sự an toàn, tránh để bệnh nhân liên can đến việc nấu nướng. Nhắc nhở giờ ăn. Dọn từng món ăn tránh trường hợp họ ngồi bối rối trước mâm cơm không biết lựa món nào. Đôi khi bệnh nhân chỉ thích ăn một món, dễ bị thiếu dinh dưỡng, vậy nên xen kẽ món ăn khác nhau. Quên cách dùng đũa, muỗng có thể thay bằng món ăn cầm tay. Cho ăn nhiều bữa nhỏ trong ngày vì họ không chịu ngồi yên trong bữa ăn.

2. Ngủ nghỉ - Nên khuyến khích bệnh nhân tham dự nhiều sinh hoạt ban ngày, tránh uống nhiều nước buổi chiều để họ khỏi thức dậy đái đêm. Tránh cho uống nhiều thuốc ngủ, giới hạn ngủ ngày.

3. Thuốc men - Cất dược phẩm trong tủ khoá kỹ. Cần trực tiếp giúp người bệnh uống thuốc cho đúng giờ, đúng phân lượng. Với bệnh nhân không chịu uống thuốc, nên nghiền thuốc nhỏ, pha lẫn với chút thức ăn, nước trái cây. Dỗ như dỗ trẻ em.

4. Quần áo - Cần quần áo rộng rãi, thoải mái khi mặc, ít nút, móc rắc rối. Nhiều khi họ chỉ thích mặc một bộ nào đó, nên có sẵn hai bộ y hệt để thay đổi mỗi ngày. Giày không dây cột hay có vải dính, khi họ quên cách cột dây giày.

5. Tắm rửa - Khi tắm, họ hay nghịch giỡn như trẻ thơ, đôi khi vùng vằng không chịu tắm nên cần lựa ý, để họ tự tắm, tôn trọng sự riêng tư. Coi nước nóng lạnh vừa đủ. Dùng ghế tắm, tay vịn, thảm cao su dưới đáy bồn tắm, tránh té ngã.

6. Thay đổi tính tình - Với thời gian, bệnh nặng hơn, trí nhớ hao mòn, khả năng cá nhân giảm, niềm tự tin mất bớt, họ trở nên nghi ngờ, bẳn gắt, bướng bỉnh, khó chịu. Cần nhẹ nhàng thông cảm, vỗ về người bất hạnh với lời nói ngắn, gọn, rõ ràng. Một cái vỗ vai nhẹ, một nụ cười, một ôm hôn để làm họ thấy được thương yêu.

7. Để tránh đi lang thang, lạc lối: thay ổ khoá cửa mở cần chìa, gắn hệ thống báo động cửa ra vào. Cho bệnh nhân mang vòng có tên, địa chỉ. Nhờ hàng xóm để ý dùm nếu họ đi ra khỏi nhà.

Trưng bày hình ảnh kỷ niệm xưa ở chỗ dễ thấy để kích động trí nhớ, nhất là những hình gợi lại sự thành công người thân. Treo đồng hồ, lịch chữ to để nhắc nhở ngày tháng, thời gian. Phòng ở đầy đủ ánh sáng, ít đồ đạc để dễ đi lại, tránh ngã té. Con cháu tới thăm hỏi thường nhật, nhất là trẻ thơ vì chúng mang lợi ích cho mọi tuổi.


Cách phòng ngừa viêm phế quản mạn tính

Ở người cao tuổi, các chức năng đều suy giảm, trong đó, viêm phế quản mạn tính là một bệnh lý thường gặp nhưng lại chưa có sự chủ động phòng ngừa từ phía người bệnh. Vì vậy, cần tích cực phòng ngừa để người cao tuổi có thể nâng cao chất lượng sống và không phải lo đến bệnh mạn tính của mình.

1
Khói thuốc là nguyên nhân chính dẫn đến viêm phế quản mạn tính

Khói thuốc làm giảm vận động lông chuyển của tế bào niêm mạc phế quản, làm quá sản, phì đại, tăng tiết nhày của các tuyến. Khói thuốc lá còn kích thích bạch cầu đa nhân giải phóng men tiêu protein, gây co thắt phế quản. Ngoài ra, phải kể đến nguyên nhân ô nhiễm khói bụi: SO2, NO2... Các ổ nhiễm khuẩn đường hô hấp trên và các đợt nhiễm khuẩn phế quản cấp tính, khí hậu lạnh và ẩm. Một nguyên nhân nữa phải kể đến là cơ địa và di truyền: dị ứng, nhóm máu A, thiếu IgA, bệnh nhày nhớt và giảm alpha1 antitripsin.


2
Các thể viêm phế quản mạn tính thường gặp

Chẩn đoán viêm phế quản mạn tính dựa vào triệu chứng ho khạc đờm từng đợt hoặc thường xuyên 3 tháng trong 1 năm và sau 2 năm liên tục.

Viêm phế quản mạn tính được chia làm 3 thể lâm sàng:

Viêm phế quản mạn tính đơn thuần: người bệnh chỉ ho khạc đờm. Buổi sáng ho nhiều hơn. Đờm nhày trong dính, vàng đục khi có bội nhiễm và ho thường tăng vào mùa thu, mùa đông.

Viêm phế quản mạn tính tắc nghẽn: người bệnh khó thở và khò khè do phế quản bị tắc nghẽn bởi niêm mạc phế quản dày, tăng tiết.

Viêm phế quản mạn tính nhày mủ: Người bệnh khạc đờm nhày mủ từng đợt do bội nhiễm hoặc liên tục. Người cao tuổi dễ mắc thể co thắt và các đợt kịch phát.

Như vậy, dựa vào lâm sàng cũng đã có thể chẩn đoán được viêm phế quản mạn tính, tuy nhiên, để khẳng định hơn nữa và để phát hiện các bệnh khác cũng có triệu chứng ho khạc đờm kéo dài như: lao phổi, giãn phế quản, hen phế quản, ung thư phế quản..., cần chụp lồng ngực. Trên phim lồng ngực có thể phát hiện được 3 hội chứng: Hội chứng phế quản: thành phế quản dày, hình ảnh đường ray; Hội chứng phế nang: tăng sáng; Hội chứng mạch máu: mạch máu ở trung tâm to, ở ngoại vi thưa thớt. Chụp CT lồng ngực độ phân giải cao phát hiện các tổn thương nói trên rõ hơn, chính xác hơn.

3
Phòng bệnh viêm phế quản mạn tính thế nào?

Điều trị viêm phế quản mạn tính ở người cao tuổi tuân theo nguyên tắc chung: Kháng sinh được chỉ định khi có dấu hiệu nhiễm khuẩn đờm vàng, có mủ. Sốt và chỉ số bạch cầu tăng trong máu. Thể tắc nghẽn mạn tính và nhày mủ nên chọn kháng sinh mạnh, phổ rộng ngay. Ưu tiên 2 nhóm: cephalosporin thế hệ 2, 3 và macrolid: rovamyxin, roxithromixin. Thuốc long đờm: acemux, bisolvon. Nếu phế quản tắc nghẽn, khó thở, sử dụng: Giãn phế quản: salbutamol, theophylin; corticoid: prednisolon, metylprednisolon; Vận động liệu pháp: vỗ rung, dẫn lưu tư thế. Rối loạn thông khí nặng phải hỗ trợ hô hấp bằng thở máy không xâm nhập hoặc thở máy xâm nhập.

Phòng mắc viêm phế quản mạn tính rất quan trọng trước hết là không hút thuốc lá, thuốc lào. Nếu đã hút thuốc phải bỏ hút càng sớm càng tốt. Hạn chế tiếp xúc với các tác nhân gây ô nhiễm. Làm việc ở nơi khói bụi, hơi độc phải có phương tiện bảo hộ, ít nhất là mang khẩu trang. Phòng những đợt bùng phát cấp tính cần ngăn chặn các đợt viêm nhiễm cấp tính, cúm. Mùa lạnh phải giữ ấm. Điều trị sớm các viêm nhiễm đường hô hấp trên. Tiêm vaccin chống cúm, tiêm hoặc uống các vaccin đa giá để hạn chế viêm nhiễm đường hô hấp. Thường xuyên tập thể dục thể thao các môn phù hợp: thái cực quyền, luyện thở bằng thở bụng để cải thiện rối loạn thông khí.


Những lưu ý khi dùng thuốc cho người già

Chuyển hóa và thải trừ thuốc được thực hiện qua gan và thận là chủ yếu, nhưng ở người già, khối lượng gan và thận đều giảm; lượng máu đến cũng giảm, do vậy ảnh hưởng tới chuyển hóa của thuốc; dễ dẫn đến tích lũy và gây độc cho 2 cơ quan này.

1
Những đặc điểm ảnh hưởng tới việc dùng thuốc

Theo thời gian, một số các cơ quan tổ chức của người già đã suy giảm chức năng đáng kể, do vậy dễ dẫn đến hiện tượng chậm đáp ứng rồi lại đáp ứng quá mạnh (nghĩa là liều điều trị rất gần với liều độc).

Người già thường mắc nhiều thứ bệnh phối hợp; dùng thuốc điều trị bệnh này, có thể làm nặng thêm bệnh kia. Hơn nữa, việc điều trị nhiều loại bệnh sẽ dễ dẫn đến tương tác thuốc có hại.


Bộ máy tiêu hóa của người cao tuổi có nhiều thay đổi do giảm số lượng các tế bào hấp thu kèm theo giảm nhu động ruột cũng như giảm lượng máu tuần hoàn đến ruột dẫn đến việc hấp thu trở nên khó khăn và chậm chạp hơn, trong khi thuốc lưu lại trên đường tiêu hóa lâu hơn lại dễ gây nên các biến chứng trên đường tiêu hóa.

Ở người cao tuổi, khối lượng các mô giảm, do vậy khối lượng nước giảm mà khối lượng mỡ nói chung lại tăng lên. Do vậy, các thuốc tan trong nước sẽ bị tăng nồng độ còn các thuốc tan trong mỡ sẽ bị chậm khởi đầu, nhưng lại tăng thời gian tác dụng, dễ dẫn đến tích lũy gây độc.

Chuyển hóa và thải trừ thuốc được thực hiện qua gan và thận là chủ yếu, nhưng ở người già, khối lượng gan và thận đều giảm; lượng máu đến cũng giảm, do vậy ảnh hưởng tới chuyển hóa của thuốc; dễ dẫn đến tích lũy và gây độc cho 2 cơ quan này.

2
Nguyên tắc chung dùng thuốc cho người cao tuổi

Hạn chế tối đa việc dùng thuốc cho người cao tuổi; tránh lạm dụng thuốc, nhất là các thuốc được cho là "thuốc bổ".

Nếu phải dùng thuốc thì dùng càng ít loại càng tốt, chọn loại thuốc ít độc và hiệu quả cao.

Liều dùng phải thích hợp với từng loại bệnh và luôn xem xét, cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi và hại; tương tác giữa các loại thuốc; chức năng gan - thận. Không để tình trạng chữa được bệnh này lại làm nặng thêm bệnh khác.

Phải theo dõi, kiểm tra, đánh giá thường xuyên về hiệu quả cũng như tác dụng phụ của thuốc. Với loại thuốc phải dùng kéo dài, nếu có thể được nên có thời gian nghỉ thuốc xen kẽ để tránh hiện tượng tích lũy thuốc.


Những bệnh khớp thường hay gặp ở người già

Vì tư thế này là một phản xạ tự nhiên của cơ thể cho nên nó được duy trì trong thời gian dài, từ đó làm cho các cơ cạnh cột sống bị giữ ở một tư thế lâu, gây ra mỏi cơ. Bệnh có thể gây đau một hay hai bên bả vai, làm hạn chế các hoạt động như: cúi, ưỡn, nghiêng.
1
Bệnh thấp khớp cấp

Bệnh xuất hiện sau khi nhiễm khuẩn đường hô hấp trên, đặc biệt là viêm họng do nhiễm liên cầu khuẩn beta nhóm A. Những biểu hiện ban đầu như: viêm họng, sốt cao, rồi sau đó vài tuần kể từ khi bị viêm họng, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng của bệnh thấp khớp cấp.

Trong bệnh lý thấp khớp cấp, tình trạng viêm khớp có tính chất đột ngột, hay gặp ở các khớp như: khớp gối, cổ chân, khuỷu tay, cổ tay, ít gặp viêm các khớp nhỏ ở bàn tay, bàn chân hoặc viêm một khớp đơn độc. Các khớp bị viêm sưng to, nóng, đỏ, đau, có thể có dịch nhưng không bao giờ bị hóa mủ. Khớp viêm thường không đối xứng, hay di chuyển từ khớp này sang khớp khác. Viêm khớp có thể tự khỏi nhưng nếu có dùng thuốc chống viêm thì chúng sẽ khỏi rất nhanh.

2
Viêm đa khớp dạng thấp

Bệnh chủ yếu gặp ở nữ giới, là tình trạng viêm khớp kéo dài với các đợt sưng, nóng, đỏ, đau ở nhiều khớp, thường gặp nhất là các khớp nhỏ ở bàn tay, khớp cổ tay, khuỷu, gối, cổ chân, bàn ngón chân, cả 2 bên. Nếu không được điều trị, các khớp nhanh chóng bị biến dạng, dính khớp. Khi bệnh ở vào giai đoạn muộn thường gặp ở các khớp như: vai, háng, cột sống cổ với các biểu hiện như vào buổi sáng, sau khi mới ngủ dậy, người bệnh thấy có cảm giác đau và cứng tại các khớp bị viêm, khó vận động.

Dấu hiệu này thường gặp ở các khớp cổ tay và bàn tay, khiến người bệnh phải làm các động tác như: gấp, xoay cổ tay... trong một thời gian dài các khớp mới có thể hoạt động trở lại bình thường. Sau những đợt sưng đau khớp kéo dài có thể vài tháng đến vài năm, các khớp này sẽ bị biến dạng như: bàn tay bị vẹo, cổ tay sưng, các ngón tay ngón chân cũng bị biến dạng, các cơ teo; từ đó làm cho người bệnh rất khó khăn trong việc vận động, thậm chí ở giai đoạn muộn, bệnh nhân trở thành tàn phế.


3
Bệnh gút

Đây là một bệnh do rối loạn chuyển hóa, trong đó có tình trạng tăng acid uric máu và là đặc điểm chính của bệnh. Bệnh thường gặp ở nam giới, bệnh có mối liên quan đến chế độ ăn uống của người bệnh như: ăn quá nhiều chất đạm, uống quá nhiều bia, rượu... Trong cơn gút cấp và điển hình, bệnh có một số đặc điểm như cơn đau thường khởi phát đột ngột vào nửa đêm với các dấu hiệu như: sưng khớp ngón chân cái, đau dữ dội có cảm giác bỏng rát, đôi khi sốt cao, da trên chỗ khớp bị tổn thương, bị hồng hoặc đỏ tím.

4
Đau vai gáy, đau thắt lưng

Đây là tình trạng viêm các điểm bám tận của các gân vào đầu xương, thường gặp trong chứng bệnh đau cân cơ. Bệnh thường gặp ở những nhân viên văn phòng, đánh máy tính. Bệnh thường xảy ra vào mùa lạnh vì khi đó các cơ thường co lại trong tư thế rút vai, rụt cổ để chống lạnh, để hạn chế sự tỏa nhiệt của cơ thể. Vì tư thế này là một phản xạ tự nhiên của cơ thể cho nên nó được duy trì trong thời gian dài, từ đó làm cho các cơ cạnh cột sống bị giữ ở một tư thế lâu, gây ra mỏi cơ. Bệnh có thể gây đau một hay hai bên bả vai, làm hạn chế các hoạt động như: cúi, ưỡn, nghiêng.

5
Co thắt các mạch máu đầu chi

Đây là một bệnh rất thường gặp, nhất là khi tiếp xúc với lạnh, khi đó đầu ngón tay, ngón chân bị trắng bệch, tê buốt do thiếu máu đầu chi, rồi sau đó chúng trở nên tím ngắt, căng tức. Đây là một bệnh hệ thống, do bất thường về hệ thống miễn dịch, có biểu hiện ở tất cả các cơ quan trong cơ thể nhưng thường thấy nhất như da dày lên, mờ hoặc mất các nếp nhăn trên mặt, khó há miệng, lắng đọng canxi ở tổ chức dưới da, giảm tiết dịch các tuyến ngoại tiết như: tuyến nước bọt, tuyến nước mắt, dịch tiêu hóa...


6
Thoái hóa khớp

Là bệnh lý hay gặp ở người cao tuổi, do quá trình lão hóa của sụn khớp, sụn bị mất tính đàn hồi, mỏng dần đi, làm lộ tổ chức xương dưới sụn, gây đau và hạn chế vận động. Khi trời lạnh, các gân cơ bị co rút lại, dịch khớp đông quánh hơn làm cho các khớp trở nên cứng hơn, khó cử động hơn. Hơn nữa khi trời lạnh, các thói quen tập luyện hàng ngày cũng bị giảm đi, cũng góp phần làm bệnh nặng thêm. Để bảo vệ sức khỏe, phòng tránh các bệnh lý nhất là ở người cao tuổi, ngoài các biện pháp bảo vệ sức khỏe chung như dinh dưỡng hợp lý, sinh hoạt điều độ, tuân thủ chế độ thuốc men thường xuyên của mình.

Khi đã mắc phải các bệnh về khớp, người bệnh cần lưu ý nhất là khi trời lạnh cần phải giữ ấm toàn thân, nhất là bàn tay, bàn chân, cần thiết phải đội mũ, đeo găng tay, quàng khăn ấm, đeo khẩu trang khi ra ngoài đường. Có thể ngâm bàn tay, bàn chân trong nước muối ấm hoặc dùng túi chườm nóng, lò sưởi. Một điều vô cùng quan trọng trong điều trị các bệnh khớp mạn tính là phải dùng thuốc trong thời gian dài, hàng năm, có khi suốt đời chứ không điều trị qua loa rồi ngưng thuốc.


Cách để nhận biết bệnh hô hấp cấp tính ở người cao tuổi

Hạn chế sử dụng máy lạnh hay máy quạt, nếu sử dụng máy lạnh thì nên để nhiệt độ từ 24-25oC, không nằm ngay luồng gió máy lạnh thổi ra. Khi sử dụng máy quạt, không để luồng gió máy quạt thổi thẳng vào mặt làm gia tăng nguy cơ bệnh.

1
Yếu tố nguy cơ

Các yếu tố nguy cơ bệnh lí hô hấp thường gặp ở người có tuổi: Hút thuốc lá làm tổn thương nhu mô phổi dẫn tới bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, làm giảm chuyển động các tế bào lông trụ, giảm khả năng bảo vệ, gia tăng nguy cơ nhiễm trùng cũng như nguy cơ ung thư phổi, các bệnh nhiễm trùng răng miệng là ổ nhiễm trùng kề cận đưa tới viêm nhiễm đường hô hấp trên và hô hấp dưới.

Sự thay đổi thời tiết cũng là yếu tố thúc đẩy các bệnh cấp tính ở hệ hô hấp, cũng như bùng nổ các đợt cấp trên nền mãn tính của hệ hô hấp, các yếu tố ô nhiễm môi trường cũng là tác nhân gia tăng các bệnh hô hấp...

Ngoài ra, các bệnh mãn tính ở người có tuổi như: Đái tháo đường, tăng huyết áp, tim mạch, suy gan, suy thận... làm thay đổi khả năng bảo vệ của cơ thể, thay đổi đặc tính cấu trúc vi trùng thường trú trong cơ thể, biến các vi trùng này thành tác nhân gây bệnh.

2
Triệu chứng nhận biết


Các bệnh hô hấp thường có các triệu chứng: Chảy mũi, nghẹt mũi, ho, đờm, sốt, đau ngực, lạnh run... Đặc biệt các viêm nhiễm xảy ra ở đường hô hấp dưới thường có các triệu chứng nặng nề: Thở dốc, khó thở, lạnh run, sốt liên tục; thở nhanh và đau ngực; ho nhiều kèm theo đờm xanh đen và có thể có máu; đau ngực, nhất là khi ho; ra nhiều mồ hôi vào ban đêm và sút cân không rõ lí do.

Ở người có tuổi, nhiệt độ không tăng cao như ở người trẻ nên dễ bị nhầm bệnh nhẹ nhưng khi có viêm phổi thì tình trạng tổn thương phổi, suy hô hấp diễn tiến nhanh và nặng nề hơn, triệu chứng lâm sàng sẽ đi trước các biến đổi tổn thương trên X-quang.

3
Làm sao chẩn đoán?

Chẩn đoán các bệnh hô hấp cấp ở người cao tuổi không khó, các triệu chứng lâm sàng của hội chứng nhiễm trùng, suy hô hấp, viêm long đường hô hấp, sự thay đổi âm phế bào... kết hợp với cận lâm sàng sự thay đổi công thức bạch cầu cũng như các hình ảnh X-quang, CT-scan ngực, nuôi cấy vi trùng, kháng sinh đồ hay huyết thanh chẩn đoán... giúp bác sĩ nhanh chóng chẩn đoán và tiên lượng bệnh nhanh chóng.

Tuy nhiên, điều trị các bệnh hô hấp cấp tính trên người cao tuổi rất khó do có nhiều bệnh kèm theo, khả năng suy hô hấp nhanh nếu không được xử trí kịp thời và hợp lí.

Tác nhân gây các bệnh hô hấp cấp thường do vi khuẩn, các vi khuẩn gram dương, vi khuẩn không đặc hiệu ngoài cộng đồng hay các vi khuẩn gram âm ở môi trường liên quan y tế; do vi-rút như các vi-rút cúm B, cúm A như H1N1, H5N1 hay các vi-rút khác.

4
Phòng ngừa và xử trí

Xử trí: Khi người cao tuổi có các triệu chứng trên nên đưa ngay đến các cơ sở y tế, bệnh nhân sẽ được chẩn đoán chính xác cũng như xác định các bệnh căn bản kèm theo để có hướng điều trị thích hợp. Thời điểm điều trị càng sớm và thích hợp thì khả năng hồi phục cũng như giảm tỉ lệ tử vong càng nhiều.

Phòng ngừa: Thường xuyên rửa tay sạch sẽ bằng xà phòng, nhất là khi xì mũi, sau khi đi vệ sinh đại - tiểu tiện, trước khi chuẩn bị ăn uống hay chuẩn bị thức ăn.

Không nên hút thuốc lá vì có thể gây phá hủy phổi, giảm các chức năng hô hấp vốn có của phổi và làm tăng nguy cơ viêm nhiễm và nhiều chứng bệnh nan y khác.

Khi làm vệ sinh nhà cửa hoặc những vùng bụi bẩn nên đeo khẩu trang.

Hạn chế sử dụng máy lạnh hay máy quạt, nếu sử dụng máy lạnh thì nên để nhiệt độ từ 24-25oC, không nằm ngay luồng gió máy lạnh thổi ra. Khi sử dụng máy quạt, không để luồng gió máy quạt thổi thẳng vào mặt làm gia tăng nguy cơ bệnh.

Thường xuyên tập thể dục nâng cao thể lực nhưng không nên tập quá sức, giữ ấm cơ thể khi thời tiết thay đổi, kiểm soát điều trị tốt các bệnh mãn tính.

Thường xuyên uống nhiều nước, uống nước đầy đủ giúp tuần hoàn cơ thể tốt và đào thải các chất cặn bã ra ngoài.

Đối với người cao tuổi bị tai biến mạch não hay các bệnh lí hạn chế vận động khác, người nhà thường xuyên xoay trở, vỗ lưng tránh ứ đọng dịch tiết hô hấp gia tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Ngoài ra, để ngăn ngừa nguy cơ mắc bệnh viêm phổi ở người cao tuổi, người mắc bệnh đái tháo đường, hen suyễn, bệnh tràn dịch màng phổi, bệnh HIV, ung thư và các loại bệnh mạn tính khác nên tiêm phòng vắc-xin như: pneumovax và prevnar, hai loại này có tác dụng phòng chống streptococcus pneu-moniae rất tốt, vắc-xin cúm có tác dụng phòng ngừa bệnh viêm phổi và các chứng viêm nhiễm gây nên bởi vi-rút cúm influenza. Vắc-xin này được tiêm hàng năm vì vi-rút cúm liên tục thay đổi.